Loosen

Damals waren die Mörder noch viel netter, bezeugte ein Fachkollege von ihm, der genauso wie ich mit ihm aufgewachsen ist, im heutigen Morgenmagazin im ZDF. Aber der, der uns alle tötet, hat jetzt auch ihn erwischt. In meinem Kopf sagte Horst Tappert letzten Samstag nur zum zweiten mal in seinem Leben, grinsend: Harry, hol’schon mal den Wagen.

Mijn moeders kozze, met zijn scandinavische haren en (klein)kindernamen, zijn blakende aangezicht, aan zijn leest, in zijn stofjas, op zijn zadel. Die mij elke zomer sportschoeisel verkocht nog lang voor ze onderwerp van subtiele smaak- en grove prijsverschillen werden en gewoon basketsloefkes en niet Allstars heetten (mijn weemoedige contentement ten spijt werd me verboden deze alsnog aan te schaffen, maar soit). Die ’s zondags voor het openen van de winkel nog even naar Scherpenheuvel fietste. Die nooit meer jarig zal zijn op dezelfde dag als ik. Dag, Maurice. Mocht je nog ergens zijn, dan wens ik je weer meer mobiliteit toe dan wat je laatste jaar hier je nog liet.

Een decennium geleden stierf Jacky De Mayer. Dit was mijn afscheid aan hem.

Wie toen die dag op die heldere lentemorgen Mechelen verliet en langs de Brusselse Poort en over de Vaartbrug den ellendigen steenweg opreed naar Kapelle-op-den-Bosch, kon niet anders dan verbaasd zijn over de traagheid waarmee Jacky naar Hombeek dorp reed. Het feit dat hij achteraan in de wagen in een kist lag, deed daar volgens mij niets toe – hij liet zich door niemand commanderen. Die ene keer dat ik hem in zijn wagen in Mechelen rondreed van de ene bevriende antiquaar naar de andere, claxoneerde hij op de losgelaten scholieren, mij hun boze blikken latend.

Jacky, we moeten afscheid nemen.

Als boreling in Kongo – dat de week van zijn dood zichzelf weer die naam gaf – had hij het aan een norbertijnerpater te danken dat hij kon eten. Anticiperend op zijn heengaan vroeg hij een tijd geleden aan pater Gereon van de Grimbergse abdij of hij zijn dodenmis wilde doen en zo de cirkel rond te maken. Niets menselijks was hem vreemd, ook zijn sterven niet – maar zelfs het afscheid zou naar zijn wil geschieden.

Maneer De Maeyer, ik groet U!

Hij had niet zozeer een zwak voor het goede en het schone, danwel een onophoudelijke passie ervoor. Wanneer zijn EG-collega’s siëstten in de loodzware Portugese zomermiddag stond hij na een frisse douche op straat, op zoek naar wat hij nog niet kende. Met een manisch dynamisme absorbeerde hij, verzamelde hij in hoofd en huis.

En iedereen was in beide welkom. Je kon bij hem te rade gaan voor de meest verscheiden onderwerpen; met een zenuwslopende zin voor perfectie stond hij je dan met raad en daadwerkelijke boeken bij.

Hij voelde zich door die belezenheid en onderlegdheid niet beter dan anderen. Wel kon hij verschrikkelijk opvliegend zijn bij matige kwaliteit en gewilde lelijkheid. Voor het verwijderen van een bord met affiches voor een scoutsfuif van een vorige vrijdag, dat het zicht op een oude bruk hinderde, belde hij een half dorp af op zoek naar de verantwoordelijke onverlaat. Maar hij kon met iedereen om – volgens hem was dat te danken aan zijn legertijd. Niet iedereen met hem, en daar kon hij het hart van in zijn. Wat hij niet begreep, was dat dat vaak door kleinigheden kwam. Een adonis was hij niet en wie bij hem langskwam, mocht geen aanstoot nemen aan zijn ongegeneerd voorkomen en de oorverdovende wijze waarop hij zich uitte. Maar onder dié kopjes hoorden dié schoteltjes en anders kreeg je geen koffie.

Hombekenaar, Vlaming, Europeaan en wereldburger. Bezorgd om de veranderingen in het dorp en het avondland, steeds pogend wat goed was vast te leggen en te bewaren, in de hoop dat anderen er nieuwe hoop uit kunnen putten. Meer dan de massa’s encyclopedische kennis is het zijn levenshouding die we zouden moeten onthouden.

Salut, Jacky!

Zeg ik nu al drie keer.

Het is na uw dood even moeilijk afscheid nemen als ervoor, gij laat iemand niet gemakkelijk gaan.