Loosen

Wat Madonna met Abba doet, is citeren en opwaarderen. Waar de vier evangelisten van de popmuziek mij begeesterden met aanstekelijke melancholie in die éne fluitjingle, lukt het hààr – die meer voor het feminisme en bevrijding überhaupt heeft gedaan dan vele theoretici en theoreticae samen – mij de drang tot dansen op te dringen. Alstublieft.

Net hoorde ik haar in Havana (of all places – zoals in Cuba?! in Debrecen?! rechtser op de (huidige) landkaart én het politieke spectrum van Hongarije vind je amper wat) in het gezelschapvan Harry, Andi, Böbe Borsodi (ofte Sisi Soproni), Frau M., Christina, en de heren Stella (met onverzorgde kraag) en Tuborg (die heb ik maar zelf in mijn glas uitgenodigd).

En dat op de dag dat er 5 DODEN vielen – eh, het kunnen ook 20 gewonden zijn, het hangt een beetje af van de bron – onder het ondemocratische schorriemorrie in Budapest, alwaar ik, lafbek, heden wegbleef.
Nee, in plaats daarvan woonde ik de Opstand in Debrecen bij.

Huh. Wat in dit land met de geschiedenis gebeurt, is meer dan aanstekelijk herinterpreteren. Tenzij je het letterlijk neemt en de gisteren in beslag genomen molotovcocktails bedoelt, en de leider van de rechtse partij die het volk uitnodigt de wapens op te nemen.
In 1956 wilde Nagy Imre een communisme met menselijk gelaat. De Russen, meesters in communicatie, stuurden tanks om de gulyasketel af te sluiten. Tot een snelkookpan dus. Op 23 oktober brak een opstand uit die de (bijna-)dertigers onder mijn collega’s contra-revolutie hebben leren noemen en waarvan de helden sinds ‘89 uitvoerig bekranst, geloofd en gevierd worden. De inzet was: meer democratie in een star bevoogdend en repressief systeem. Dat is wat gisteren vredevol herdacht had kunnen worden.
Anno 2006 is Hongarije min of meer een democratie (ach ja: kerk en staat slapen onder dezelfde driekleur (wat ook elders te deum geklaagd is), de protocollaire president is, voorzichtig gezegd, partijdig te noemen, de oppositie hanteert ongestoord praktijken en een retoriek die in Europese kranten vol afschuw gekritiseerd worden en in de USA tot het afzetten van Nixon leidden, maar soit).

De premier bekent dat het systeem, de leidende politieke klasse, gelogen heeft, onverbloemd, en wil beter. Kan daarbij rekenen op een vertrouwensstemming in het parlement en het respect van bv. de Duitse FAZ.

Maar in Debrecen … wordt hij met de Satan gelijkgesteld. Net als de oude sovjetster moeten zijn symbolen in de Donau verzopen worden. Het Bijbelse Goede zal in dit calvinistische bolwerk zegevieren. Uit volle kleerkastborst citeren lederen streptococcen met meer haar dan fijnzinnigheid Petöfi. En brullen dat wie niet met hen is, zich geen Hongaar dorst te noemen. Waarom ik foto’s neem, vragen oude-dames-met-stickers me. Of ik een provocateur van de sossen was. Van een Opstand mààkt men toch geen foto’s. En of ik de hoffelijkheid zou hebben om van het stadsembleemmozaïek te stappen. In deze Heilige Cirkel met Schaap en Dubbel Kruis (Niet het Lijf van het Schaap; dat zou het Te Sexy maken) knielde even later – innig ingetogen – een vrouw van mijn leeftijd om een kruis te slaan, en daarmee mij met blijvende verstomming. Om de Satan-premier mede uit te drijven, allicht.

Ja, ik héb een (ondertussen persoonlijk) probleem met Bert Anciaux. Maar dan liever sponsoring voor een straatbarbecue n.a.v. 700 jaar Guldensporenslag dan dit.

Ik begrijp stilaan waarom zoveel Einheimische zich om de meest uiteenlopende redenen door alcohol willen laten benevelen.

Elders ooit anders, heup ek stilaan.
Rare jongens, die Hongaren.

Soms denk ik dat het énige wat in dit land nog een tendens naar links kan vertonen, het winkelkarretje van gisteren in de Tesco is. Dat zelfs de socialisten voor de verkiezingen een singeltje uitbrengen waar (beslist 56 keer) het woord Magyarország herhààld en herhààld wordt, is voor iemand die uit een land komt waar men gelukkig niet gehinderd wordt door enige vorm van nationalisme (Geert van Istendael) moeilijk te vatten. Ik sta erbij, kijk ernaar en reis een beetje rond. Dit weekend worden Schwaben bezocht in het uiterste westen en er zijn plannen om nog dit academiejaar Transsylvanië aan te doen, de (huidige) oostgrens voorbij. Hopelijk vang ik een glimp op van Vlad Tepes, Dracula; ik moest weliswaar een zee van tijd overbruggen om hem te vinden tussen de fascinatie van Bram Stoker’s Dracula, Coppola’s verfilming en een heus bezoek, maar soit. Sommige puzzels hebben tijd nodig.

Maandag 23 oktober wordt de revolutie van 1956 herdacht. Politiek rechts mobiliseerde ondertussen immobiele in tenten overnachtende betogers – die niet uit de weg willen voor het hoog bezoek (o.a. ons eigenste staatshoofd Albert!) en daarbij met democratische argumenten schermen. Ik heb mijn camera’s al opgeblonken.